Hoe bereid je oude kozijnen voor op een nieuwe verflaag?

Bij een oud kozijn bepaalt de inspectie het werk, en niet andersom. Schuren is één stap in een reeks die begint met kijken en voelen.

Sla die inspectie over en je schildert over een probleem heen dat binnen een jaar terugkomt op precies dezelfde plek.

De volgorde is: beoordelen, herstellen, schuren, ontvetten, gronden.

Beoordelen: vier dingen die je zoekt

Loop het kozijn af met je hand en je ogen. Je zoekt zacht hout, loszittende verf, open naden en barsten in de laag.

Zacht hout vind je door met een schroevendraaier licht te prikken in de onderdorpel, de hoekverbindingen en de onderkant van de stijlen. Daar staat water het langst. Zakt de punt zonder weerstand weg, dan is er houtrot en begint het werk bij het hout en niet bij de verf.

Loszittende verf herken je aan blaasjes en aan een hol geluid als je er met je nagel op tikt. Zet een plamuurmes onder een rand en kijk hoe ver de laag meekomt.

Open kitnaden tussen glas en hout of tussen kozijn en muur laten water door. Die naad herstel je voordat je gaat schilderen, want verf over een open naad dicht niets af.

Noteer tijdens die ronde per kozijn wat je tegenkomt. Bij meerdere ramen weet je halverwege anders niet meer welke dorpel moest worden ingezet en welke alleen bijgewerkt.

Barsten in de verflaag zijn het vroegste signaal. Daar komt vocht in en dat duwt de laag van binnenuit los.

Herstellen voordat je schuurt

Haal eerst alle losse verf weg met een krabber. Werk door tot je op een rand komt die vastzit, en probeer die rand te laten verlopen in plaats van hem te laten staan als een richel.

Is er houtrot, dan is dat werk op zich. Het aangetaste hout moet eruit en worden aangevuld of ingezet, en pas daarna gaat het verfsysteem erop.

Vul daarna de gaten, naden en krimpscheuren met een geschikte houtvuller of plamuur en laat dat volledig uitharden volgens het voorschrift. Plamuur die nog niet hard is, smeert dicht zodra je hem schuurt.

Haal hang- en sluitwerk eraf dat je later toch losneemt. Om een scharnier heen schilderen kost meer tijd dan het eruit draaien, en de rand eronder krijg je nooit netjes.

Snijd open kitnaden uit en breng nieuwe kit aan. Laat ook die uitharden voordat je verder gaat, want kit die nog werkt neemt je verflaag mee.

Schuren: van grof naar fijn

Nu pas komt het schuurwerk. Voor het wegnemen van oude verflagen en het laten verlopen van de randen werk je vaak met P80 tot P120.

Loop daarna het hele kozijn na met een fijnere korrel, vaak P120 tot P180, zodat de krassen van de grove gang verdwijnen. De uitgeharde plamuurplekken schuur je in diezelfde gang vlak met de omgeving mee.

Welke korrel bij welke staat van de laag hoort, staat in welke korrel je gebruikt voor het schuren van oude verf en het overzicht per werkfase in welke korrel schuurpapier je nodig hebt voor schilderwerk.

Houd er rekening mee dat oude verflagen lood kunnen bevatten. Bij verf van voor 1992 is schuren zonder beheersmaatregelen onverstandig. Laat dat in geval van twijfel onderzoeken voordat je begint.

Ontvetten, gronden en pas daarna afplakken

Zuig het kozijn af en neem het na met een licht vochtige doek. Op een buitenkozijn of in een keuken ontvet je daarna, en spoel je het ontvettingsmiddel weg, want een restje daarvan geeft hetzelfde hechtingsprobleem als het vet zelf.

Grond alle kale plekken en al het nieuwe vulmiddel. Kaal hout en verse plamuur zuigen anders dan de omliggende laag, en zonder grondlaag zie je die plekken na het lakken terug als doffe vlekken.

Plak pas af als het kozijn schoon, droog en gegrond is. Schuurstof onder een taperand is een van de meest voorkomende redenen dat verf eronder doorloopt.

Is de nieuwe grondlaag nog maar net droog, wees dan voorzichtig met de kleefkracht van je tape. Zie daarvoor schilderstape voor kwetsbare ondergronden en voor de keuze per onderdeel welke schilderstape je gebruikt voor kozijnen, glas en hout.

Veelgestelde vragen over oude kozijnen voorbereiden

Moet je een oud kozijn helemaal kaal schuren?

Meestal niet. Zolang de bestaande laag goed hecht, volstaat het om de losse delen weg te halen, de randen te laten verlopen en de rest te matteren. Kaal maken is aan de orde bij verf die op grote vlakken loslaat, bij een laag die zo dik is geworden dat profielen dichtlopen, of wanneer je overstapt op een verfsysteem dat niet over het oude hecht.

Hoe weet je of er houtrot zit?

Prik met een schroevendraaier licht in de onderdorpel, de hoekverbindingen en de onderkant van de stijlen, want daar staat water het langst. Voelt het sponzig of zakt de punt zonder weerstand weg, dan is het hout aangetast. Verf daar nooit overheen: het hout moet eerst worden hersteld, anders werkt het vocht gewoon door onder je nieuwe laag.

Moet je plamuur en kale plekken gronden?

Ja. Verse plamuur en kaal hout zuigen anders dan de omliggende verflaag. Zonder grondlaag trekt de aflak daar dieper in en zie je die plekken na het lakken terug als doffe of ongelijke vlekken. Grond ze apart bij, laat dat drogen volgens het verfvoorschrift en schuur de grondlaag daarna licht mee met de rest.

Waar moet je op letten bij oude verf en lood?

Verf van voor 1992 kan lood bevatten, en bij schuren komt dat in het stof terecht. Ga daar niet zonder meer met een machine overheen. Laat bij twijfel onderzoeken waar je mee te maken hebt en stem de werkwijze en de beheersmaatregelen daarop af voordat je begint. Werk in dat geval met afzuiging op de machine en ruim het schuurstof op met een stofzuiger in plaats van het op te vegen.